Een uur voor de rondleiding begint, rijd ik het terrein op. De dreigende lucht van vanochtend heeft plaatsgemaakt voor felle zonnestralen die weerkaatsen tegen de glazen gevel van de fabriek. Waar ik vandaag ben? In de Van Nelle Fabriek in Rotterdam.

van-nelle-fabriek-rotterdam-17

Geschiedenis Van Nellefabriek

235 jaar geleden, in 1782, werd Van Nelle opgericht. Johannes en Hendrica van Nelle openen aan de Leuvehaven in Rotterdam een winkel in koffie, thee en tabak. Waar Van Nelle zich in het begin vooral toespitst op de handel, gaat het bedrijf uiteindelijk ook zelf producten fabriceren. De winkel wordt uitgebouwd tot een fabriek waar koffie wordt gebrand en waar thee en tabak worden verwerkt. Het bedrijf loopt goed, maar er is meer ruimte nodig. Vanaf 1916 wordt er grond gekocht aan de Schie. Het voordeel van deze plek is dat het water en het spoor ernaast liggen, wat de aanvoer van producten gemakkelijk maakt. In 1923 geeft Kees van der Leeuw opdracht tot de bouw van de nieuwe Van Nelle fabriek. De fabriek moet gebouwd worden volgens de regels van ‘Het Nieuwe Bouwen’, en het moet een inspirerende toekomstfabriek worden. Deze stijl wordt gekenmerkt door rechte lijnen, grote ramen, abstracte vormen en lichte constructies van staal en beton.

Rondleiding door de fabriek

Terug naar de rondleiding. Steven, een gids van Urban Guides stapt op me af en vraagt of ik hier ben voor de rondleiding. Ik kijk om me heen en vraag me af of ik vandaag een privé-rondleiding krijg, maar nee, we verwachten nog twee andere mensen. Zodra we compleet zijn stappen we naar buiten, waar Steven enthousiast zijn verhaal begint. Hij vertelt over de geschiedenis van het bedrijf en de bouw van de fabriek zoals we hem nu kennen. Hoe interessant ik zijn verhaal ook vind, ik sta te popelen om naar binnen te gaan. Ik heb zojuist al het een en ander gezien, omdat ik de tentoonstelling Simultaan Modernisme in de tabaksfabriek heb bezocht, maar ik kan niet wachten om meer te ontdekken in dit complex.

Geen romances op de werkvloer

We stappen naar binnen bij het eerste gebouw, waar vroeger onder andere de administratie werd gedaan. Ik kan me in deze prachtige, hoge ruimte goed voorstellen hoe het hier vroeger geweest moet zijn. In dit gebouw bevond zich helemaal aan de linkerkant ook de directiekamer. Door de ligging kon de directeur vanuit deze kamer het gehele complex goed overzien. Terwijl we via de loopbrug verder lopen naar het volgende gebouw, blijft Steven boeien met verhalen en interessante feitjes. Hij vertelt dat er gekozen werd voor een glazen gevel, zodat werknemers niet in een bedompte fabriek hoefden te werken en ze konden genieten van veel daglicht. Ook moesten de werknemers zich iedere dag, voor aanvang van de werkzaamheden, opfrissen met zeep en warm water. Geen straf, aangezien de meeste werknemers in die tijd geen eigen badkamer in huis hadden, en ze zich vaak één keer per week konden wassen. Ik krijg de indruk dat Van Nelle goed voor zijn werknemers zorgde, maar niet alles wat er in de fabriek gebeurt verdient de schoonheidsprijs. Werknemers worden constant in de gaten gehouden. Even rustig naar het toilet is er bijvoorbeeld niet bij. Ook worden mannen en vrouwen strikt gescheiden; de directie zorgt er wel voor dat er geen romances kunnen ontstaan op de werkvloer.

Afsluiting in de tearoom

De productie vond plaats in drie gebouwen. In het eerste gebouw, dat meteen het hoogste is met acht lagen, werd tabak geproduceerd. In het tweede gebouw werd de koffie gemaakt, en het derde en kleinste gebouw was bestemd voor de theeproductie. Nadat we de verschillende gebouwen hebben bekeken, zetten we koers naar de tearoom. Steven heeft de sleutel voor deze bijzondere plek bemachtigd. De tearoom bevindt zich bovenop de tabaksfabriek, en vormt qua architectuur een groot contrast met de rest van het complex. Waar verder alles recht en strak is, is de tearoom rond. Vanuit de tearoom, dat als een torentje aandoet, heb ik op deze heldere dag een prachtig 360 graden uitzicht over Rotterdam en omliggende steden. Steven rondt op deze bijzondere plek de rondleiding af, en niet veel later stap ik met een glimlach in de auto voor de terugrit naar Breda. Eindelijk heb ik de fabriek achter de beroemde rode neonletters gezien.

Wil je deze iconische fabriek zelf bezoeken? Boek dan een rondleiding via Urban Guides.

Beeld

van-nelle-fabriek-rotterdam-1

van-nelle-fabriek-rotterdam-2

van-nelle-fabriek-rotterdam-3

van-nelle-fabriek-rotterdam-4

van-nelle-fabriek-rotterdam-5

van-nelle-fabriek-rotterdam-7

van-nelle-fabriek-rotterdam-8

van-nelle-fabriek-rotterdam-9

van-nelle-fabriek-rotterdam-10

van-nelle-fabriek-rotterdam-11

van-nelle-fabriek-rotterdam-12

van-nelle-fabriek-rotterdam-13

van-nelle-fabriek-rotterdam-14

van-nelle-fabriek-rotterdam-15

van-nelle-fabriek-rotterdam-16

van-nelle-fabriek-rotterdam-18

van-nelle-fabriek-rotterdam-19

van-nelle-fabriek-rotterdam-6

Subscribe

Ontvang bericht als er een nieuwe post online staat

Ik ga ermee akkoord dat ik een e-mail ontvang als er een nieuwe post online staat. Een afmeldlink staat in ieder e-mail.

5 comments

  1. Gave foto’s, Eva :) Van Nelle lijkt me héél mooi (mijn vriend is er geweest, ik niet). Tegelijkertijd lijkt het mij wel apart; ik kan me moeilijk voorstellen hoe de mensen daar leefden en werkten. Fijn dat de fabriek bewaard is gebleven en toegankelijk voor het grote publiek.

  2. Zaterdag 21 jan 2017,
    Een rondleiding gehad om 14.30 uur voor E20.- per persoon.
    Maar zo mooi als hier boven beschreven was de rondleiding niet.
    Even met de trap naar beneden en de dubbele trap gezien.
    Buiten een verhaal gehad.
    Maar in het gebouw de goederen lift en de kantine, dat was het.

    Wij vonden het wat tegen vallen. Zeker voor die 20 euro. g

    Guus Andrea

    1. Wat jammer dat de rondleiding tegenviel voor jullie! Misschien terugkoppelen aan de organisatie? Dan kunnen ze iets met jullie feedback doen. :)

      Had ook wel het geluk dat we met een klein groepje waren denk ik..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*
*